مترجم كتاب محاسن اصفهان - يعنى حسين بن محمّد بن ابى الرّضا علوى آوى - نيز با رعايت همين نظر اخير ، متن عربى را به نام خواجهء معرفت‌پژوه فاضل‌نواز ، غياث الدّين محمّد بن خواجه رشيد الدّين فضل اللّه به قالب فارسى درآورده ، و آن را در سال 729 ؛ يعنى در ايّامى كه اين خواجه ، وزارت ابو سعيد بهادر خان را داشته ، به او تقديم نموده است ؛ ليكن اين مترجم - چنان‌كه گفتيم - ترتيب اصلى متن عربى محاسن را در ترجمه رعايت نكرده ؛ بلكه مطالب آن كتاب را به ميل خود ، در طىّ هشت باب مرتّب ساخته ، و هر مطلب از آن كتاب را كه خواسته ، پس و پيش كرده ، و از خود نيز فوايد بسيارى - به خصوص راجع به دورهء آخر حكومت ايلخانان بر ايران - بر آن افزوده است . از احوال مترجم كتاب نيز مانند احوال مؤلّف اصل عربى ، هيچ گونه اطّلاعى به دست نيست ، همين قدر از اشاراتى كه خود او در طىّ اين تأليف به احوال خويش نموده ، معلوم مىشود كه او اصلا از سادات آوه ( همين آبهء كنونى ، بين قزوين و همدان ) بوده ، و در جوانى ، از آن‌جا به كاشان ، و از كاشان به اصفهان آمده ، و در اين شهر مقيم شده ، و در آن‌جا به كتاب عربى محاسن اصفهان دست يافته ، و آن را به فارسى درآورده ، و در سال 729 به انجام رسانده ، و به خواجه غياث الدّين محمّد هديه نموده است . مترجم رساله ، مدّت‌ها در اصفهان مىزيسته ، و با بزرگان و متنفّذين آن شهر ، مثل افراد خاندان صاعدى و خواجه شمس الدّين محمّد بن نظام الدّين يزدى و امير مظفّر الدّين شيخ على ، حكّام آن‌جا محشور بوده ، و از خوان نعم اينان بهره مىبرده است . * * * ترجمهء فارسى محاسن اصفهان چنان‌كه ملاحظه مىشود با اين‌كه از جهت عبارت ، متكلّف است ، و انشاى آن ، زياد طبيعى و ساده نيست ، باز از حيث جزالت كلام و سلامت اسلوب ، از نمونه‌هاى قابل توجّه است . اقدام به نشر اين كتاب از طرف ما ، البتّه به آن نظر نبوده است كه يكى از نمونه‌هاى خوب انشاى فارسى را در دست‌رس خوانندگان گرامى قرار دهيم ؛ بلكه بيشتر ، توجّه به اين